انبیا و خامس آل عبا

وقتی که در طول تاریخ می بینید، در زمان حضرت زکریا علیه السلام که حضرت زکریا به جبرائیل عرض کرد وقتی اسامی این پنج تن را می گویم و بر زبان جاری می کنم، نام هر کدام را که می گویم دلم شاد می شود، اما پنجمین نفر از اینها را وقتی نامش را می خوانم دلم حزین و غم ناک می شود. و جریان آقا سید الشهدا ^{علیه السلام} برای تمام انبیای اولو العزم توضیح داده می شده. آن قدر عبرت در جریان تاریخ عاشورا است و آن قدر بعضی از آن ها در طول تاریخ شنیده شده است که الان به مرور نکات و دقایق عاشورایی احتیاج است.

سنجش ایمان

این افتخار ما است که رشته ای بین ما و بین حسین برقرار باشد، بین ما و بین کربلا برقرار باشد. اگر می خواهیم قلبمان را محک بزنیم و ببینیم ایمان در او هست یا نه؟ با یک حسین محک می خورد؛ اگر دیدی در مقابل اسم حسین علامت داد، معلوم است که ایمان دارد.

برابر با 24 صفر1433

بسم الله الرحمن الرحیم

اولویت اول طلبه

وقتی که یک مروری در قرآن بکنید می‌بینید که یکی از موارد کلیدی برای رشد، و مراعاتی که همه جا به درد انسان بخورد و همه درهای بسته را باز بکند، همه بی قراری‌ها را ببرد و توفیق را زیاد کند، مراعات تقوای الهی است و رعایت حدّ و حدود الهی، این اولویت اول در کار طلبگی ما است و هر چه که بخواهیم، از این مراعات‌ها بدست می‌آید، این‌ها آیات قرآن هستند و رد خور ندارند. اگر در بن بست قرار گرفته‌ایم و راه خروج به سمت بهتر شدن و روشنایی نداریم؛ « ومَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً ﴿الطلاق، 2﴾ » راه خروجی، از تقوا حاصل می‌شود. هر بلایی هم که احیاناً بر سر ما می‌آید، از بی توفیقی‌ها، عقب افتادگی‌ها و عدم مراعات ما است، پس هیچ کسی به ما ظلم نمی‌کند، خودمان گاهی کارهای خودمان را مسدود می‌کنیم.اگر راه خروجی می‌خواهیم، این راه : « وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَحْتَسِبُ » با این مراعات، جنبه علمی، ظاهری و باطنی همه را می‌شود مشاهده کرد.

در بخش‌های دیگر هم همین‌طور است، اگر یکی معیّت با حق تعالی را می‌خواهد؛ و می‌خواهد همیشه به یاد خدا  باشد، إِنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ‌، محبوبیت الهی را می‌خواهد یعنی می‌خواهد نزد خدا محبوب باشد، إِنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِين، منتها حالا یک وقت یک نفر می‌گوید، آقا این که شما می‌گویید «متقین» خیلی خوب، ولی ما الآن در اجرا چه کار باید کنیم؟ در اجرا هم خداوند به کسی ظلم نکرده و نمی‌کند. احوال هر کس را خداوند می‌داند و خودش عالم را این جور قرار داده، عالم متنوع است. مردم در رده های مختلفی هستند، این طبیعت کار است و (خداوند) تقوایی که انبیا و اولیا مراعات می‌کردند را از ما نمی‌خواهد، از ما می خواهد حد و حدودهای خودمان را مراعات کنیم؛ آنچه را که می‌دانیم باید انجام بدهیم، انجام بدهیم و آنچه را که می‌دانیم باید انجام ندهیم، انجام ندهیم. خدا این را از ما می‌خواهد. ولی تقوا ذو مراتب است.

پژوهش در حوزه

ما در مسیر رشد علمی و شخصیتی خودمان، مسیر طولانی را داریم که پیش برویم، بعضی‌ خیالاتی می‌شوند و دلشان می خواهد یک تسبیح بردارد، یک دور با این تسبیح بزند، و خودش را بر بلندترین قله های معارف قرار دهد، این مکان امکان پذیر نیست. ما گاهی دچار مشکلات تعدد شخصیتی، ابعاد تربیتی و ابعاد ساختاری می شویم و مشکلاتمان این‌ها است.

نجف و حوزه های علمیه

اولین جایی که در عراق مورد توجه شیعیان بوده در طول تاریخ، نجف اشرف است. نجف اشرف با فاصله 10، 13 کیلومتر به شهر کوفه واقع است و این جا مدفن آقا امیرالمومنین علیه السلام بوده، در زیارت نامه آقا امیرالمومنین علیه السلام، اشاره به این معنا شده که « فِیهِ (یعنی در این قبر، در کنار آقا امیرالمومنین علیه السلام) عِظَامُ آدَم وَ جَسَدُ نُوح » استخوان های حضرت آدم و جسد حضرت نوح در این قبر و اطراف این قبر بوده است. نجف بسیار جای مقدسی بوده برای شیعه، چون پیکر مطهر آقا امیرالمومنین علیه السلام اینجا دفن است.

بعد از غیبت صغری (یعنی 70 سالِ غیبت صغری که تمام شد و غیبت کبری شروع شد) زمان شیخ مفید و شاگردشان، جناب شیخ طوسی، که شیخ طوسی آمدند در نجف و کنار این مرقد، حوزه علمیه به راه انداختند. وحوزه های علمیه شیعه از اینجا راه افتاد و اولیش در نجف بود.

و جای جای این نجف زیارت گاه است مثلا در خود صحن حجراتی دارد و در آن حجرات امثال مقدس اردبیلی، علامه حلی و ... خاک هستند و اینها عالمانی مانند کوه در تقوا و عبادت بوده اند.

کلید طلبگی

آنچه که پیوند می دهد ما را با اهل بیت علیهم السلام این است که ما در طریق اهل بیت علیهم السلام قرار بگیریم، این دین اسلام از ناحیه حق تعالی بر پایه و اساس آمده است. کتب آسمانی روی حساب و کتاب آمده اند، قرآن یک کتاب آسمانی است که حرف به حرفش روی حساب و کتاب است، تمام احکامش روی قواعد و حکمت است،(اگر ما با اینها فاصله داریم، امرش جدا است) و تمام اینها طبق نظم و قاعده و قانون هستند.

گم گشتگی

چند شب پیش جلسه ای بودیم خدمت بعضی از دوستان و اساتید، مسئول جلسه از بچه های قدیم جبهه بود. یک مقدمه ای را گفت و بعد ما وارد صحبت شدیم، مقدمه ای که گفت جالب بود و آن این بود، گفت: یک وقتی در جبهه یک مجموعه ای را واگذار کردند به من، شب عملیات حرکت کردیم؛ از اول صبح راه افتادیم، ناگهان خودمان را در یک فضایی دیدیم که نه صدای گلوله ای می‌آمد، نه صدای خمپاره ای و نه آثاری از جنگ بود، ایشان می‌گفت من با زیر مجموعه‌ام در یک محلی قرار گرفتیم که هیچ آثار جنگی نبود و نمی‌دانستیم دقیقاً کجاییم؟! و عجیب یک لحظه ما متحیر شدیم و احساس کردیم که چه اتفاقی افتاده؛ ما گم شده‌ایم. این مقدمه را دوست ما گفت. وقتی ایشان این را می‌گفت من به یاد این آخر سوره حشر افتادم که این گم‌ گشتگی الآن در همه ما است، منتهی یک نوع گم‌گشتگی است که باید دنبال راه های نجات بود، و روشن پیش رفت. قرآن در اواخر سوره حشر می‌فرماید: « وَ لاَ تَکُونُوا کَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ ﴿الحشر، 19﴾». هر اندازه ای انسان از یاد خدا غفلت می‌کند یک درصدی از گم‌گشتگی به روحش آلوده می‌شود. طبیعتاً همان طوری که تذکر و توجه مراتب دارد، گم‌گشتگی هم مراتب دارد. در این گم‌گشتگی هر بلایی سر انسان می‌آید، آمده. و در تذکر، هر نقطۀ روشنی که به زندگی انسان وارد می‌شود، وارد شده. بله ما در مجموعه طلبگی و حوزوی زندگی می‌کنیم که گم‌گشتگیِ خیلی از دوستان از تذکر بعضی از افراد بالاتر تعریف می‌شود، این امور نسبی است. منتهی راه بندگی، بی پایان است و باید رفت. تنها چراغی که برای مسیر روشن ما گذاشته‌اند اهل بیت عصمت و طهارت و قرآن هستند.

ماه رجب (ایام الله)

الآن فصل، فصل مبارکی است نزدیک به ماه رجبیم، می‌دانید در این حوزه های علمیه در ماه رجب چقدر استفاده می‌شده، چقدر برکات نازل می‌شده، ماه رجب، شعبان، رمضان، این‌ها ایام الله ای هستند که برای پرورش روح خیلی کار ازشان می‌آید. خیلی برکات نازل می‌شود، خیلی انسان را پیش می‌برد. (این را هم بد نیست عرض کنم) حاج آقامون می‌فرمودند (آیت الله ناصری حفظه الله): من پانزده سالم بود در نجف بودم، ماه مبارک رمضان، هوا خیلی گرم بود با این که من جوان بودم ولی خیلی ضعف گرفته بودم، قبل از ظهر آمدم بیرون، به نظرم آمد که بروم مسجد کوفه، رفتم از نجف به طرف مسجد کوفه، به قدری ضعف مرا گرفته بود که می‌خواستم بروم حرم حضرت مسلم علیه السلام توان و نا نداشتم، بالاخره به هر صورت بود رفتم، زیارت حضرت مسلم علیه‌السلام را خواندم. بعد از ظهر بود در مسجد کوفه، آمدم دیدم در این هوای گرمِ روز ماه مبارک رمضان، پیر مردی هشتاد و چند ساله یک دستمالِ  دولا را خیس کرده و روی سرش گذاشته، عبایش را تا کرده، عمامه روی دستش، دارد می رود از مقامی به مقامی برای انجام عبادت و نماز های اعمال مسجد کوفه. می‌گفتند: نزدیک رفتم دیدم که مرحوم آقا بزرگ تهرانی‌اند، ایشان می‌گفتند آن قدر این جریان مرا منقلب کرد، نشستم به گریه کردن که یک پیرمرد هشتاد و چند ساله با زبان روزه، ظهر و هوای گرم دارد اعمال سنگین مسجد کوفه را انجام می‌دهد. ولی ما در خودمان احساس نشاط و توان نمی‌کنیم. این فضایی بوده که بزرگان حوزه هم خودشان این راه را می‌رفتند و هم طلاب را می‌بردند.

ولایت، تمام النِعمه

ایام عید الله اکبر به تعبیر قرآن فصل تمام النعمه است، فصلی که با معرفی آقا امیر المؤمنین علیه السلام دین خدا تمام شد و خداوند راضی شد به این دین برای مردم، و همه ابعاد این دین با ضمیمه شدن ولایت و معرفی آقا امیر المؤمنین علیه السلام تمام شد. سفر آخری که پیغمبر خدا ^{صلی الله علیه و آله} از حج بر می گشتند، در آن فضای گرم عربستان همه را نگه داشتند که یک حرف بزنند «من کنت مولاه فهذا علی مولاه»، ولایت اینجا معنا شد، اینجا ضمیمه شد و مردم با آقا علی بن ابی طالب علیه السلام به عنوان امیرالمؤمنین بیعت کردند.

خطبه ای که آقا رسول خدا ^{صلی الله علیه و آله} در این روز غدیر خواندند خطبه منحصری است و خیلی جالب است وان شا الله بعدا به آن توجه کنید. این عید ما شیعه ها است باید بیشتر به آن اهمیت بدهیم. ارتباط با آقا امیر المؤمنین علیه السلام همه هستی ما است باید ارتباطمان را تقویت کنیم و ارتباط با ولایت تمام سرمایه ما است و باید بیشتر به آن توجه کرد.

بسم الله الرحمن الرحیم

سبحانک اللهم یا بدیع السماوات و الارض یا ذالجلال و الاکرام یا حی یا قیوم و صل اللهم علی سید السادات ابوالقاسم محمد و آله الاطیبین و لعن الدائم علی اعدائهم اجمعین

السلام علی المهدی الذی یملئ الله به الارض قسطا و عدلا بعد ما ملئت ظلما و جورا.

اصول کلیدی رشد

اولین اصل

در این سی ساله اخیر کتاب های زیادی درباره رشد معنوی نوشته شده و کارهای زیادی شده، در موضوعات مختلف، اما مطالعه این کتب معلوم نیست که انسان را به سامانی مطمئن برساند.

یکی از آقایان دیشب از یکی از شهرستان های ایران زنگ می زد، می گفت من شاید در موضوع های شرح حال علما و مسایل معنوی، نزدیک به سه هزار جلد کتاب دارم که این ها را در طول ده، بیست سال اخیر خریده ام و خیلی علاقه دارم، اما آخرش مشکل من رفع نشده (حالا منظورم از شروع همین بود) می گفت من خیلی مطالعه کردم، صحبت هم خیلی خوب می توانم بکنم، اما مشکل خودم را نتوانسته ام رفع بکنم.

عرض من این است که در نظام طلبگی یک اصولی هست که باید مراعات بشوند و آن ها اصول کلیدی رشد هستند؛ یکی اینکه انسان کجا می رود، وارد چه مجموعه ای می شود؟

خدای متعال این لطف را مجموعه ما کرده که از ابتدا مجموعه ای هستند که صبغه آن ها و فکرشان، اولویت های اخلاقی و مراعات است. از آن وقتی که سنگ بنای اینجا را مرحوم آیت الله بهجت نهاد این صبغه همراه با این مجموعه بوده است و الحمد لله طلبه های پایه یک سال اول که اینجا تاسیس شد، الآن الحمد لله مجموعه موفقی هستند، خیلی از آن ها موفق هستند و تا حدودی نظام رشد خودشان را پیدا کرده اند و در آن چهارچوب، تعریف شده اند.

دومین اصل

بعد از این قضیه مهم ترین بخش برای نتیجه گرفتن از طلبگی و وارد شدن در فضای معنوی و روحانی طلبگی، مراعات هست و مراعات حرف اول را می زند. مراعات یعنی چه؟ یعنی انسان حدّ و حدود الهی را محترم بشمارد، یعنی اهل تقوی باشد. و خودش را مقایسه نکند با اتفاقاتی که در خیابان می افتد و اتفاقاتی که در سایت ها می افتد، به این ها، کار نداشته باشد، بلکه یک میزانی مستقل و سالم تعریف کند که طلبه ای امام زمان پسند باشد.

علما و بزرگان ما اگر رشد می کردند بخاطر مراعات هایشان بوده. گناه در فضای طلبگی نمی گذارد انسان رشد کند، توفیقات را می گیرد. مواظب باشید شیطان افکار شما را بهم نپیچاند، شیاطین انسی و جنّی شما را دور نکنند از فضای روحانیت طلبگی و امام زمان پسند.

اساس نظام طلبگی

آیه ای است در سوره توبه که سوق می دهد گروهی از مردم را برای تقفه در دین: اعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَیطَانِ الرَّجِیمِ بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِیمِ فَلَوْلاَ نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَآئِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُواْ فِي الدِّينِ) «گروهی از مردم گسیل بشوند برای تقفه در دین» نکته ای که قابل توجه و تذکر است این است که اساس این نظام (نظام حوزه و طلبگی) برای تقفه در دین است و دین یک مجموعه قرآنی است؛ فقط ادبیاتِ تنها نیست، بلکه ادبیات هم لازم است،  فقط منطق تنها نیست، بلکه منطق هم لازم است، فقط اصول تنها نیست، اصول هم لازم است. الان طلبه باید خودش را آماده کند که همه علوم قرآنیِ دین را تعریف کند و باید در این علوم تفقه کند.

تفقه طلبه

در آیات قرآن شاید متجاوز از 1400 آیه در رابطه با معاد داریم، تفقه در معاد کجا داریم؟ 1000 آیه در رابطه با توحید داریم، تفقه در توحید کجا داریم ؟ اینها سیر فرا روی آینده ما طلبه ها است. سعی کنیم به سمت مجموعه قرآنی تفقهانه حرکت کنیم. نیاز های فرا روی ما الان خیلی زیاد است، و عجیب فرصت ها از دست ما می رود. در ایران که مهد شیعه است، گروه های انحرافی در اعتقادات دارند برای خودشان صاحب ایده و خط می شوند و جوان های شیعه و ایتام اهل بیت ^{سلام الله علیهم} را با افکار انحرافی خود می دزدند. فرصت های بیشتری و نگرش های بهتری ما باید برای خودمان و برای کار کردنمان تعریف کنیم، ما هنوز در فراگیری بخشی از اوّلیات علوم حوزوی مانده ایم، در حالی که حوزه، جایگاه تولید علم است. فضا های آماده تبلیغ از شرق و غرب دنیا، آنقدر گسترده شده اند که می پسندد ما درست و زیاد کار کنیم و نوع نگرش هایمان را اصلاح کنیم، و شب از روز نشناسی.

عشق به امام زمان علیه السلام

شما فرزندان روحانی و معنوی امام زمان علیه السلام هستید. اگر بدانید که عشق به آقا امام زمان علیه السلام چه روحی و چه طراوتی به انسان می دهد،‌اگر بدانید که به حسب نقل بزرگان مثل سید بن طاووس چه علاقه ای و چه لطف و مهربانی،‌امام زمان علیه السلام به شما دارد، و ‌اگر بدانید با چه کسی روبرو هستید از یاد او غافل نمی شوید و او را فراموش نمی کنید، ‌او از پدری مهربان تر و از مادری مهربان تر است. و همه اهل بیت علیهم السلام اینجوری هستند. اما آقا صاحب الزمان علیه السلام محبتشون یک محبت دیگر است. شما و ما باید این حس را داشته باشیم و این ارتباط را، که با چه کسی مواجه هستیم؟! کیست طرف مقابل ما؟! آن بزرگوار از بعضی تشرقات پیدا است که اگر فلانی را می دیدند، مثلا فرض کنید رزقی نصیبشان شده خدمت امام زمان علیه السلام رسیدند، از اقوام شما ،‌نزدیکان،‌ آشنایان و... ‌حضرت سوال می کردند (آنهایی که شما از حیث عاطفی وابسته هستید) و این یک دنیا محبت و عشق و لطافت است، ‌آن وقت حیف نیست که ما از این پدر مهربان غافل باشیم! کسی که لحظه به لحظه، پیگیر قضایای ما است، و به فرمایش مرحوم آیت الله بهجت که مکرر می فرمودند: این صحبتی که می خواهم با شما بکنم و حرفی که از دهان من بیرون می آید قبل از اینکه به گوش شما برسد، خدمت آقا امام زمان علیه السلام می رسد و علم امام محیط به این صحبت است،‌ قبل از اینکه شمای مخاطب بشنوی، ‌او اطلاع پیدا می کند و اطلاع دارد. این پدر مهربان انتظاراتی دارد، خب ما چه کرده ایم که آن بزرگوار خیمه و بیابان را ترجیح بدهد از خانه های ما!!!

ما چقدر کوتاهی کرده ایم که آن بزرگوار با اینکه سفارش می کند که به یادش باشیم، برایش دعا کنیم، باز ما غافل هستیم و مثل آدمی که مسموم است و عادت کرده به خوردن سم، خودمان را با کارهای روزمره مشغول می کنیم، که این سمی به جان ما است و خدای ناکرده در آن گناه و معصیت باشد. و از این ارتباط، از این انس و توجه خودمان را با نصیب نمی کنیم. یک وظیفه ای ما داریم، بلکه وظایفی داریم در مقابل آن بزرگوار که (اگر درست انجام بدهیم) بهره هایش را خودمان می بریم، دنیایی و آخرتی.

داستان علی ابن مهزیار

« ابوالحسن علی بن مهزیار می گوید، وقتی من جدا شدم و خواستم برگردم به اهواز

جریان منیّت انسان

خدا را شکر که دوستان مدرسه علمیه صاحب الزمان علیه السلام از همان اول در یک مسیری قرار گرفتند که همراه  درسِ خوب، باید تقوا اندوخت و این سرّ موفقیت طلبگی است. و تمام طلبگی خلاصه نمی شود در یک زاویه (مثلا زاویه درسی یا زاویه تبلیغی)، طلبگی یعنی یک شخصیت جامع، یک شخصیت همراه با ایمان، یک شخصیت خود ساخته، یک شخصیت پا روی نفس گذاشته. بشریت یک حسی دارد که این حس همان من (و منیّت) است. در هر کاری که دقت کنیم، می بینیم اول منیت، خودش را نشان می دهد. شخصی که احترام گذاشته به من و منیت، وقتی کمی لطمه بخورد از طرف دیگران، آن طرف را می کوبد.

در همه دنیا میزان برای نمره دادن، همین من و منیت است، ولی این در قواعد جنگل بُرد دارد و خوب است، اگر حیوانات این حالت را داشته باشند طوری نیست، ولی در انسان ها نباید این جوری باشد. بد نیست که قرآن را با نگاهِ من و منیت ببینیم. قرآن یک نفر را بزرگ کفر معرفی کرده و خیلی از او به بدی نام کرده، که او همان صاحب من و منیت است، یعنی فرعون، فرعون تمام حرفش همین بود، می گفت"انا ربکم الاعلی" فرعون خودش را مقابل حق تعالی قرار داد و این بدترین اسطوره باطل است که به درد شیطان می خورد و خداوند این رقم "انا" را قبول ندارد. در مقابل این راهِ فرعون، مسیر انبیاء است و همان راهی که ان شا الله ما می خواهیم برویم. این مسیر، مسیر تهذیبی است که "انا" در وجود خودشان را با حساب و کتاب و قواعد می کوبند، یعنی همه کارهایشان برای تقویت "انا" نیست. قرآن انبیاء را اینجوری معرفی می کند، در نماز و در تشهد (که دائم می خوانیم) می گوید: «اَشهَدُ اَنِّ مُحَمَداً عَبدُهُ وَ رَسُولُه» پیغمبر ما که بهترین پیغمبران است و بالاترین پیغمبرها و انبیاء است، او را به عبودیت تعریف می کند و تمجید می کند، نه به "انا".

عبودیت یعنی چه؟ به تعبیرهای خودمان یعنی خاکی، و در مقابل حق تعالی خاضع و افتاده و فروتن. همه انبیاء آمدند به ما بگویند "انا، انا" ها، مال فرعون است. و بیایید در مسیر انبیاء قرار بگیرید، انبیاء بندگی کردند و عبد بودند. عبد کسی است که هیچ چیز از خودش نداشته باشد، "مَا یَملِک" نداشته باشد. قرآن، انبیاء را وقتی می خواهد بالا ببرد، به عبودیت می رساند، به اینکه هیچ چیزی از خودشان ندارند. و خداوند بندگان صالحش را به اینجا می رساند نه به "انا، انا" ها و "من، من" ها.

خدا رحمت کند مرحوم آیت الله العظمی بهاء الدینی، این بزرگوار همیشه حرف را به اینجا می رساندند، می گفتند که اگر می گویند شیطانِ بزرگ، منظور "انا" های تفرعون و فرعونیّت است و مواظب باشید که این "انا" ها به شما سرایت نکند که اگر سرایت کند، 24 ساعت گرفتارش می شوید.

بسم الله الرحمن الرحیم

سبحانک اللهم یا بدیع السماوات و الارض یا ذا الجلال و الاکرام یا حی یا قیوم. وصلی الله علی سیدنا محمد و اهل بیته.

بهترین سرنوشت انسان

یکی از دل نگرانی‌های انسان و بشر "سیر سرنوشتی آینده" اوست. و این هم برای همه مردم طبیعی است. دیگران در جامعه با یک میزانی که از خانواده و از اجتماع بهشون القاء شده، یک آینه ای برای خودشان تصور می‌کنند و به سمت آن می‌روند، فرض کنید که به این نتیجه می‌رسند که، در پزشکی خیلی پول هست، یا خدماتش زیاد هست، بستگی به نیت افراد دارد، و خیلی کارهای دیگر. درصد کمی موفق می‌شوند به تمام خواسته هایشان برسند. بقیه آرام آرام خودشان را وفق می دهند در مسیر زندگی و می روند تا ببینند چه پیش می آید. در طول تاریخ، گذشت، و فداکاری، برای افراد خالصی بوده که می آمدند بخاطر خدا و تفقه را انتخاب می کردند، راه دین را انتخاب می کردند، راه تهذیب را انتخاب می کردند، این ها خیلی گذشت هست، این را با معاملات دنیایی نمی شود محاسبه کرد. طلبگی مخصوص افراد زبده خالص بوده، افرادی که با نیّت های پاک آمده اند که خودشان را ترجمه کنند، با خودشان و خدای خودشان آشنا بشوند. جاهای دیگر، این معارف و این علوم تقسیم نمی شود. من خودم گاهی بعضی افرادی که قبلا مشکل داشتند را سوق می دادم به سمت این که بروند مشاوره کنند، و با روانشناس حرف بزنند. ولی سر جمعش با بعضی از دوستان متخصص که خودشان روانشناس هستند صحبت می کردم، می گفتند در دست و بال ما چیزی نیست غیر از یک تجربیات پراکنده، اگر در این باب چیزی باشد، در معارف اهل بیت علیهم السلام، در تهذیب و اخلاق، در نوع ارتباط با خداوند و در توسلاتی که فرد می گیرد است، و بعد این شخصیتش به صورت نورانی شکل می گیرد.

طلبگی یعنی...